To nie jest podręcznikowa statystyka. To historia milionów przerwanych życiorysów. Poznaj 10 największych uderzeń ZSRR w Polaków.
Na długo przed wybuchem II wojny światowej na Polaków wydano wyrok. Z rozkazu Nikołaja Jeżowa ruszyła masowa czystka etniczna mniejszości polskiej w ZSRR. Wystarczyło polskie nazwisko lub wpis w starej książce adresowej, by trafić przed tzw. "trójkę" NKWD. Wyroki śmierci wydawano taśmowo, niszcząc rodziny, duchowieństwo i inteligencję w cieniu stalinowskiego Wielkiego Terroru.
17 września 1939 roku, gdy Polska resztką sił broniła się przed niemieckim Wehrmachtem, Armia Czerwona wypełniła tajny protokół paktu Ribbentrop-Mołotow. Wkroczenie na Kresy Wschodnie zapoczątkowało trwającą dwa lata falę bezwzględnego terroru. Nowa władza z miejsca uderzyła w struktury państwa: aresztowano urzędników, policjantów, ziemian i każdego, kto mógł stawić opór sowietyzacji.
Wiosną 1940 roku sowieckie biuro polityczne, z podpisem Stalina, zatwierdziło plan wymordowania polskiej elity. Jeńcy wojenni, w tym kwiat korpusu oficerskiego, lekarze, profesorowie i inżynierowie zostali wywiezieni do lasów Katynia, Tweru (Miednoje) i Charkowa. Ze związanymi rękami, metodycznie, jeden po drugim, otrzymywali strzał w kark na krawędzi masowego dołu.
Nocne łomotanie do drzwi kolbą sowieckiego karabinu oznaczało jedno – wywózkę. W czterech wielkich akcjach NKWD ładowało całe polskie rodziny, w tym starców i noworodki, do bydlęcych wagonów. Tygodnie spędzone w lodowatym mrozie lub nieznośnym upale w drodze na Syberię i do Kazachstanu zebrały tragiczne żniwo, jeszcze zanim deportowani dotarli na "nieludzką ziemię".
Czerwiec i lipiec 1941 roku to czas desperacji Sowietów. Gdy III Rzesza uderzyła na ZSRR, Armia Czerwona musiała w panice ustępować. NKWD nie zamierzało jednak uwalniać więźniów politycznych przetrzymywanych na Kresach. W Lwowie, Łucku, Wilnie i innych miastach, do przepełnionych cel wrzucano granaty, a zdezorientowanych ludzi koszono ogniem z broni maszynowej.
"Wyzwolenie" przez wkraczającą Armię Czerwoną oznaczało jedynie zmianę okupanta. Żołnierze Armii Krajowej, którzy podczas Akcji „Burza” ramię w ramię z Sowietami walczyli przeciwko Niemcom, zaraz po zdobyciu miast byli rozbrajani. Jednostki NKWD i Smiersz masowo aresztowały bohaterów podziemia, skazując ich na egzekucje lub deportacje do specjalnych obozów jak te w Diagilewie czy Ostaszkowie.
Największa powojenna zbrodnia sowiecka na terytorium obecnej Polski. Oddziały Smiersz i NKWD szczelnie otoczyły Puszczę Augustowską, urządzając gigantyczną obławę na żołnierzy podziemia antykomunistycznego oraz wspierających ich cywilów. Setki osób wywieziono w nieznanym kierunku. Do dziś nie odnaleziono ich ciał, a wydarzenie to nazywane jest "Małym Katyniem".
Przejęcie władzy w Polsce przez komunistów opierało się na strachu i sile radzieckich bagnetów. Sowieccy „doradcy” nadzorowali aparat bezpieczeństwa (UB), przeprowadzając brutalne śledztwa, tortury i pokazowe procesy przed sądami wojskowymi. W więzieniach katowano patriotów, wydając tysiące zbrodniczych wyroków pod przykrywką prawa.
Wraz z przesunięciem granic Polski na zachód, setki tysięcy Polaków pozostało na Kresach, które stały się częścią ZSRR. Sowieci metodycznie "oczyszczali" te tereny z żywiołu polskiego. Pozostałą na wschodzie inteligencję, ziemiaństwo oraz weteranów AK systematycznie aresztowano, oskarżano o działalność "kontrrewolucyjną" i zsyłano do dalekich łagrów.
Reżim radziecki traktował zajęte tereny jak własność, a ich mieszkańców jak zasób. Obywateli polskich łamiąc prawo międzynarodowe przymusowo wcielano w szeregi Armii Czerwonej, często wysyłając do samobójczych batalionów karnych. Tysiące innych kierowano do niewolniczej, katorżniczej pracy w kopalniach i przy wyrębie lasów.
To nie jest pełna lista. Przedstawione wydarzenia to jedynie największe, najbardziej masowe zbrodnie Związku Radzieckiego na Polakach. Skala brutalności jest niemożliwa do zamknięcia w jednym zestawieniu.
Tam, gdzie panował nieludzki terror, zawsze pojawiali się ci, którzy mieli odwagę stawić opór. Poznaj wielkich bohaterów, którzy poświęcili wszystko dla wolnej Polski.
Ochotnik do Auschwitz, organizator obozowej konspiracji i uczestnik Powstania Warszawskiego. Po wojnie kontynuował działalność antykomunistyczną. Niezachwiany symbol wierności Polsce.
Dowódca Kedywu AK i organizator antykomunistycznej organizacji „NIE”. Niezłomny wobec prób złamania, aresztowany przez NKWD i skazany na śmierć po sfingowanym procesie.
Legendarny dowódca 5. Wileńskiej Brygady AK. Walczył najpierw z Niemcami i Sowietami na Wileńszczyźnie, a potem prowadził jedną z najdłużej działających formacji partyzanckich na północy Polski.
Cichociemny, genialny dowódca zgrupowań partyzanckich na Lubelszczyźnie. Przez lata skutecznie wymykał się obławom, prowadząc twardą walkę z oddziałami UB i NKWD.
Młoda sanitariuszka 5. Brygady Wileńskiej AK. Miała zaledwie 17 lat, gdy została aresztowana. Jej pożegnalne słowa „Powiedzcie mojej babci, że zachowałam się jak trzeba” przeszły do historii.
Twórca i komendant Konspiracyjnego Wojska Polskiego. Zbudował od podstaw jedną z najpotężniejszych i najlepiej zorganizowanych struktur antykomunistycznych w centralnej Polsce.
Dowódca wielkich zgrupowań na Lubelszczyźnie. Genialny taktyk, wsławił się m.in. spektakularnym zwycięstwem w Bitwie w Lesie Stockim w 1945 r., rozbijając przeważające siły reżimowe.
Ostatni żołnierz wyklęty polskiego podziemia niepodległościowego. Ukrywał się przed aparatem bezpieczeństwa i prowadził nierówną walkę przez niemal dwie dekady po wojnie.
Oficer LWP, który samotnie podjął walkę z systemem sowieckim od wewnątrz. Przez lata przekazywał na Zachód tajne plany Układu Warszawskiego, by ocalić Polskę przed nuklearną zagładą.
Twórca niepodległości, którego decyzje i zwycięstwo w Bitwie Warszawskiej 1920 r. powstrzymały pierwszą falę inwazji bolszewickiej, ratując przed komunizmem nie tylko Polskę, ale i Europę.
Prezes IV Zarządu Głównego Zrzeszenia WiN. Po niezwykle okrutnym śledztwie, z celi śmierci pisał do bliskich wzruszające grypsy pełne niezłomnej wiary w Polskę. Zginął w mokotowskiej katowni.
Legendarny kapelan „Solidarności”. W mrocznych latach reżimu komunistycznego dawał Polakom nadzieję, ucząc, by „zło dobrem zwyciężać”. Za swoją odwagę zapłacił najwyższą cenę, zamordowany przez SB.